Ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με το ψωμί

Όλα όσα θα θέλατε να γνωρίζετε για το ψωμί...
Ποια είναι γενικά τα κύρια συστατικά του ψωμιού;
Αλεύρι, νερό, αλάτι,προζύμι–αυτά είναι τα βασικά συστατικά του ψωμιού. Ανάλογα με τον τύπο του ψωμιού προστίθενται και άλλα συστατικά, όπως κόκκοι σιτηρών, πίτυρα δημητριακών κ.λ.

Τί προσφέρει το ψωμί στον ανθρώπινο οργανισμό;
Προσφέρει πολλά. Γι’ αυτό και επί τόσους αιώνες σ’ ολόκληρο τον κόσμο έχει καταξιωθεί ως το βασικότερο είδος διατροφής. Προσφέρει πρωτεΐνες, βιταμίνες, ιχνοστοιχεία και μέταλλα, που έχει ανάγκη ο οργανισμός μας (ασβέστιο, φώσφορο κ.λ) διαιτητικές ίνες, θερμίδες και πολλά άλλα. Η θρεπτική αξία του ψωμιού είναι αναμφισβήτητη.

Έχει, όμως και τα «στραβά» του το ψωμί… Π.χ. όλοι σχεδόν πιστεύουν ότι παχαίνει. Δεν είναι αλήθεια αυτό;
Όπως είχε πει και ο Ιπποκράτης, το ψωμί μόνο του δεν είναι παχυντικό: Εξαρτάται, φυσικά, από το είδος και την ποσότητα του ψωμιού που καταναλώνουμε κυρίως όμως, από τι τρώμε μαζί με το ψωμί. Ας μην ξεχνάμε ότι το ψωμί περιέχει ελάχιστα λίπη. Και οι θερμίδες του είναι πολύ λιγότερες απ’ ότι θεωρείται: 210-250 ανά 100 γραμμάρια στους περισσότερους τύπους ψωμιού και σε ορισμένους (όπως π.χ. στο ψωμί σικάλεως) πολύ λιγότερες (μέχρι 160 ανά 100 γραμμάρια).

Πώς μπορεί να θεωρείται καλό για την υγεία το ψωμί, όταν –όπως ακούμε συχνά- είναι δύσπεπτο, "βαρύ για το στομάχι";
Όταν το ψωμί είναι σωστά φτιαγμένο, δεν είναι δύσπεπτο. Βέβαια, αν κάποιοι έχουν στομαχική ευαισθησία, θα πρέπει να αποφεύγουν ορισμένους τύπους ψωμιού και, οπωσδήποτε, δεν θα πρέπει να τρώνε το ψωμί ζεστό, μόλις έχει βγει από το φούρνο, γιατί μπορεί να τους πέσει "βαρύ".

Είναι ορθό να πούμε ότι όλοι μπορούν να τρώνε ψωμί –ή υπάρχουν εξαιρέσεις;
Με ελάχιστες εξαιρέσεις για ιατρικούς λόγους, όλοι μπορούν να τρώνε ψωμί. Σε ειδικές περιπτώσεις (ασθενειών-παθήσεων) ορισμένοι τύποι ψωμιού απαγορεύονται, ενώ άλλοι επιτρέπονται ή και συνιστώνται. Το ίδιο ισχύει και για περιπτώσεις, όπου ακολουθείται κάποια δίαιτα αδυνατίσματος. Πάντως, και στην κατανάλωση του ψωμιού –όπως και σε κάθε τι σχετικό με τη διατροφή- ο λόγος ανήκει στους γιατρούς, στους ειδικούς, αν υπάρχει θέμα υγείας.

Πόσο ψωμί επιτρέπεται να τρώμε;
Με εξαίρεση τους λόγους υγείας που αναφέρθηκαν ή άλλους ειδικούς λόγους, δεν υπάρχουν περιορισμοί ως προς την επιτρεπόμενη ποσότητα ψωμιού- αν και το «παν μέτρον άριστον»ισχύει παντού!

Πόσο ψωμί πρέπει να τρώμε;
Δεν υπάρχει κανόνας. Αυτό είναι συνάρτηση και του υπολοίπου της διατροφής μας, των αναγκών του οργανισμού μας (π.χ. σε θερμίδες) κ.α.

Πόσο ψωμί καταναλώνουν σήμερα οι Έλληνες;
Υπολογίζεται ότι, κατά μέσον όρο, κάθε Έλληνας τρώει περί τα 170 γραμμάρια ψωμί κάθε μέρα, δηλαδή 5 φέτες. Η ποσότητα αυτή είναι σχετικά μικρή, συγκρινόμενη με τι συνέβαινε στο παρελθόν στη χώρα μας και με τι συμβαίνει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Μέχρι πριν από μερικά χρόνια υπήρχαν λίγοι τύποι ψωμιού (λευκό, χωριάτικο κ.λ.). Σήμερα βρίσκει κανείς μια μεγάλη ποικιλία. Υπάρχουν πραγματικές διαφορές μεταξύ τόσων τύπων ψωμιού ή οι διαφοροποιήσεις είναι ασήμαντες, με στόχο να «ερεθίσουν» την περιέργεια, το ενδιαφέρον των καταναλωτών, να αυξήσουν τελικά τη ζήτηση;
Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι διαφορές μεταξύ των ποικίλων τύπων ψωμιού είναι σημαντικές, ουσιώδεις: Υπάρχουν διαφορές στα είδη των χρησιμοποιούμενων αλεύρων, στα άλλα συστατικά και στις αναλογίες τους, στον τρόπο ζυμώματος και ψησίματος, σε ορισμένα υλικά που προστίθενται κατά περίπτωση (π.χ. σπόροι, ελιές, σκόρδο, καρύδι, πιπέρι, τυρί) για να κάνουν «ιδιάζουσα» τη γεύση κ.α. Η ποικιλία αυτή έχει συντελέσει ώστε το ψωμί να μην είναι απλώς ένα βασικό είδος διατροφής αλλά να παίζει και σημαντικό γαστρονομικό ρόλο, να μην προσφέρει μόνο το «ωφέλιμο» αλλά και το  «τερπνό» για κάθε γούστο, παρέχοντας πολλές δυνατότητες γευστικών συνδυασμών με άλλα εδέσματα. Αν οι διαφορές ήταν «για το θεαθήναι», οι καταναλωτές θα απέρριπταν στην πράξη αργά ή γρήγορα την άσκοπη ποικιλία. Το γεγονός, ότι υπάρχει αυξανόμενη ανταπόκριση, υπογραμμίζει το εύστοχο και χρήσιμό της –αλλά και το από πλευράς υγείας αναγκαίο: διότι διαφορετικοί τύποι ψωμιού επιτρέπουν σε ανθρώπους με κάποια προβλήματα υγείας να απολαμβάνουν το ψωμί, επιλέγοντας το είδος που «ταιριάζει» στην περίπτωσή τους –είτε με την έννοια ότι δεν απαγορεύεται ιατρικώς (π.χ. ψωμί που βηθάει στη μείωση της χοληστερίνης), είτε με την έννοια ότι ενδείκνυται ιατρικώς (π.χ. μαύρο ψωμί ολικής αλέσεως και πολύσπορο για την ενεργοποίηση των εντέρων).

Ποιοι τύποι ψωμιού διατηρούνται καλύτερα;
Τα μαύρα ψωμιά, τα οποία μάλιστα –όπως θεωρείται από ορισμένους- είναι ακόμη καλύτερα, όταν τρώγονται μία ή δύο μέρες μετά την παρασκευή τους καθώς επίσης όλα τα χωριάτικα παραδοσιακά ψωμιά με προζύμι.Αυτό οφείλεται στο ότι συγκρατούν την υγρασία τους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να μην μπαγιατέψει γρήγορα το ψωμί;
Μέσα σε χαρτοσακούλα, όχι σε πλαστικό. Και, οπωσδήποτε, όχι μέσα στο ψυγείο.

Τί είναι αυτό που κάνει τα ψωμιά να είναι «λευκά» ή «μαύρα»;
Κατ’αρχήν, ας διευκρινισθεί ότι δεν υπάρχουν «μαύρα» και «λευκά» ψωμιά μόνο. Υπάρχουν και ενδιάμεσες διαβαθμίσεις (π.χ. «ξανθά»). Το χρώμα ενός ψωμιού εξαρτάται από το είδος του χρησιμοποιούμενου αλεύρου: π.χ. το ψωμί από σιτάλευρο είναι λευκό και από αλεύρι σικάλεως μαύρο.

Πώς παρασκευάζεται το ψωμί;
Για την παραγωγή του ψωμιού χρειάζονται τα εξής : αλεύρι, μαγιά, νερό, αλάτι, προζύμι.
Η διαδικασία παραγωγής ξεκινάει βάζοντας στο ζυμωτήριο το αλεύρι, το νερό και τα υπόλοιπα υλικά που προαναφέραμε και αναμειγνύουμε τα υλικά, μέχρι να δημιουργηθεί μία ομογενής ζύμη (αυτό γίνεται ανάλογα με το είδος του ψωμιού). Η ζύμη ξεκουράζεται τουλάχιστον 45 λεπτά ανάλογα με το είδος του ψωμιού. Έπειτα κόβεται και πλάθεται στο προκαθορισμένο βάρος και σχήμα. Τοποθετείται στην στόφα, για να φουσκώσει περίπου για 35-40 λεπτά και έπειτα φουρνίζεται στους αρτοκλίβανους (αφού έχουν μπει σε λειτουργία) για να ψηθεί από 25 λεπτά έως 60 λεπτά ανάλογα με το είδος, βάρος και σχήμα του ψωμιού. Έπειτα αφού ξεφουρνίζεται (βγει από τον αρτοκλίβανο) είναι έτοιμο για παραλαβή και κατανάλωση από εσάς.

Πόσο ψωμί τρώμε στην Ελλάδα;
Πριν από μερικές δεκαετίες, ο Έλληνας ήταν «πρωταθλητής Ευρώπης» στην κατανάλωση ψωμιού.
Με τη συνεχή, όμως, άνοδο του βιοτικού επιπέδου μας και τη ολοένα μεγαλύτερη “συμμετοχή” άλλων, ακριβών τροφίμων στο διαιτολόγιό μας (π.χ.  κρέατος, ψαριών), καθώς επίσης και μοντέρνων υποκατάστατων του ψωμιού και ποικίλων αρτοσκευασμάτων, σιγά-σιγά χάσαμε τα πρωτεία. Εκτιμάται ότι από 210 κιλά κατ΄ άτομο  το 1950, η κατανάλωση ψωμιού στην Ελλάδα έπεσε σε 170 κιλά το 1960, 85 κιλά το 1970, 80 κιλά το 1980 και 63 κιλά περίπου το 1990.

Ποιος τύπος ψωμιού είναι καλύτερος;
Καλύτερο είναι το ψωμί που γίνεται με άριστα υλικά, με το σωστότερο τρόπο παρασκευής, με την αυστηρότερη τήρηση των κανόνων υγιεινής σε όλες τις φάσεις, με τη μεγαλύτερη φροντίδα, με την πληρέστερη αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων του παράγοντα «άνθρωπος» και του παράγοντα «τεχνολογία» σε αρμονικό συνδυασμό, με σεβασμό στον πελάτη. Αν οι προϋποθέσεις αυτές υπάρχουν, κάθε ψωμί είναι καλό. Το «καλύτερο» είναι πια θέμα προσωπικής προτίμησης ή εδικής ανάγκης.
ΓΡΑΜΜΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ
210-2896400

Newsletter